Oznaczenia H1–H5 opisują twardość materaca, od bardzo miękkiego H1 do bardzo twardego H5, a sklepy przypisują je zwykle do wagi śpiącego: H2 do około 80 kg, H3 do około 100 kg, H4 powyżej tej wagi. To jednak zwyczaj rynkowy, a nie norma, dlatego H3 jednej marki bywa twardsze lub miększe od H3 innej. Przed zakupem warto więc sprawdzać tabelę konkretnego producenta, a nie sam symbol.
Co oznacza H1, H2, H3, H4 i H5
Litera H pochodzi od angielskiego hardness, czyli twardość. Najczęściej spotykany podział, opisany między innymi w poradniku KB.pl, wygląda tak.
| Stopień | Odczucie | Typowa waga | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| H1 | Bardzo miękki | Do około 60 kg | Starsza młodzież, osoby drobne |
| H2 | Miękki lub średni | Około 60–80 kg | Osoby lżejsze, śpiący na boku |
| H3 | Średnio twardy | Około 80–100 kg | Najczęstszy wybór dorosłych |
| H4 | Twardy | Powyżej 100 kg | Osoby cięższe, śpiący na brzuchu |
| H5 | Bardzo twardy | Bez jednego progu | Bardzo ciężkie osoby, zwolennicy sztywnego podłoża |
Materac H1 rzadko trafia do dorosłych, a H5 znajdzie się tylko w części sklepów. W praktyce większość decyzji rozgrywa się więc między H2, H3 i H4. W skrócie H3 to średnia lub średnio twarda powierzchnia dla przeciętnej wagi dorosłego, choć dokładne znaczenie zależy od producenta.
Dlaczego H3 nie wszędzie znaczy to samo
Skala H nie jest ustandaryzowana, a producent materacy Onsen wprost zwraca uwagę, że odzwierciedla ona raczej subiektywne odczucia niż pomiar. Widać to, gdy zestawi się opisy kilku polskich źródeł.
| Źródło | H2 | H3 |
|---|---|---|
| M&K Foam | Do 80 kg, średnio miękki | Powyżej 80 kg |
| Hevea | Do 90 kg, średnio twardy | Powyżej 90 kg, twardy |
| FDM | Średnio miękki | Średnio twardy |
| KB.pl | 60–80 kg, średni | 80–100 kg, twardy |
Ten sam symbol H2 raz jest więc „średnio miękki”, a raz „średnio twardy”, a granica między H2 i H3 przesuwa się o 10 kg. Istnieje wprawdzie europejska metoda pomiaru, ale nie pasuje do sklepowej skali. Norma EN 1957 opisuje laboratoryjny wskaźnik twardości, a włoskie laboratorium CATAS podaje, że wskaźnik Hs biegnie od 1 dla materaca bardzo sztywnego do 10 dla bardzo miękkiego, czyli odwrotnie niż H1–H5. Polskie sklepy prawie nigdy go nie podają. Sama norma zaznacza, że taki wynik nie świadczy jeszcze o komforcie ani jakości.
H2 czy H3, czyli najczęstszy dylemat
Przy wadze w okolicach 80 kg oba stopnie są uzasadnione, a o wyborze powinna przesądzić pozycja snu. Osoba śpiąca na boku potrzebuje, by bark i biodro się zagłębiły, dlatego zwykle lepiej czuje się o stopień niżej, niż wskazuje tabela. Śpiący na plecach mogą trzymać się wagi, a śpiący na brzuchu skorzystają na stopniu wyżej, bo miękki materac pozwala biodrom zapaść się w dół.
Kto ma kłopoty z plecami, często z góry celuje w twardy materac. Tymczasem w badaniu Kovacsa i współpracowników („The Lancet”, 2003) lepiej wypadł materac średnio twardy niż twardy, o czym piszemy szerzej w poradniku jaki materac wybrać. Prosty przykład: osoba ważąca 85 kg, śpiąca na boku, wybierze raczej H2 u marki o niskim progu albo miększą stronę materaca dwustronnego. Ta sama osoba śpiąca na brzuchu powinna przyjrzeć się H3.
Najmniej ryzykuje się przy modelach, w których twardość dobiera się przy zamówieniu. M&K Foam zmienia w Venus samą sprężynę, H2 do 80 kg lub H3 powyżej tej wagi, a lateks na wierzchu pozostaje taki sam.
M&K Foam Venus Multi Pocket
Materac z gęstą sprężyną i lateksem po obu stronach, w twardości H2 lub H3 do wyboru.
Materac H4 i H5: dla kogo naprawdę
Materac H4 to dobry wybór przy wadze powyżej 100 kg, szczególnie w połączeniu ze spaniem na plecach lub brzuchu. H4 nie oznacza jednak jednego odczucia, bo sztywność może dawać gęsta sprężyna, a może płyta kokosowa. Kokos jest zwarty i mało elastyczny, natomiast gęsty lateks pozostaje sprężysty, dlatego Hilding deklaruje swój lateksowy model Melody nawet do 140 kg, a kładzie się na nim inaczej niż na kokosie.
H5 kupuje się rzadko. FDM wydziela taką kategorię jako „materace bardzo twarde”, a wiele marek opisuje taki model słowami, bez symbolu. Osoba lekka, która wybierze H5 „dla kręgosłupa”, zwykle poczuje ucisk w barku i biodrze zamiast ulgi. Modele bardzo twarde warto rozpatrywać dopiero przy dużej wadze albo gdy ktoś wie z doświadczenia, że takie podłoże mu służy.
Hilding Fandango
Bardzo twardy materac kieszeniowy z kokosem i filcem, w przystępnej cenie jak na Hilding.
Materac dual, czyli dwie twardości w jednym
Materac dwustronny ma po każdej stronie inne odczucie, a producenci opisują to symbolami takimi jak H2/H3, H3/H4, a w ofertach dziecięcych także dual H1/H3. To rozwiązanie sensowne w trzech sytuacjach: gdy waga zmienia się w czasie, jak u nastolatka, gdy kupuje się materac przez internet bez możliwości wymiany oraz gdy wybór między dwoma stopniami jest naprawdę trudny. Materac H2 i H3 po dwóch stronach pozwala sprawdzić oba warianty bez nowego zakupu.
Trzeba jednak pamiętać, że obie strony dzielą jedną konstrukcję, więc różnią się głównie warstwą wierzchnią. Parze o dużej różnicy wagi dwustronność nie pomoże, bo w danej chwili oboje leżą na tej samej stronie. Lepiej sprawdzą się wtedy dwa osobne materace, co pokazujemy na przykładzie materacy 200x200, lub model o osobnych strefach dla każdej osoby.
Plantpur Composite
Dwuczęściowy materac 27 cm z pianek roślinnych, z odwracaną nakładką i 101 nocami na sprawdzenie.
Jak sprawdzić twardość przed zakupem
Kilka minut w salonie mówi o twardości mniej niż kilka nocy, ponieważ ciało przyzwyczaja się do nowego podłoża stopniowo. Dlatego przy zakupie warto porównywać warunki zwrotu tak samo uważnie jak symbole.
- Noce na próbę. PlantPur daje 101 nocy, IKEA 90 dni na jednorazową wymianę, Benet 60 dni, a w Pan Materac na zwrot zakupu online jest miesiąc.
- Prawo konsumenta. Przy zakupie przez internet przysługuje 14 dni na odstąpienie od umowy, ale kupujący odpowiada za zmniejszenie wartości rzeczy, jeśli korzystał z niej ponad to, co konieczne do sprawdzenia.
- Tabela producenta. Warto szukać progu wagi podanego przy tym modelu, a nie ogólnej tabeli z poradnika.
- Stelaż. Ten sam materac odczuwa się inaczej na gęstych i rzadkich listwach. Hevea zaleca pod swoje lateksowe modele rozstaw nie większy niż 5 cm.
Kto chce zmienić odczucie już po zakupie, może sięgnąć po nakładkę, która zmiękczy zbyt twardy materac. Nie wyrówna ona jednak wkładu, który się zapadł.
Podsumowanie
Większość dorosłych powinna zacząć od H3 lub od H2 przy spaniu na boku i niższej wadze, a następnie sprawdzić, co dokładnie oznacza ten symbol u wybranej marki. H4 ma sens od około 100 kg, a H5 tylko w wyjątkowych przypadkach. Przy wątpliwościach najbezpieczniej wybrać model z wyborem twardości, jak M&K Foam Venus, albo materac z długim okresem próbnym. Konkretne modele w poszczególnych rozmiarach porównujemy w rankingach materacy 160x200, 140x200 i 90x200, a według wkładu w zestawieniach kieszeniowych i lateksowych.
Najczęstsze pytania
Czy H3 to materac twardy? U większości marek to twardość średnia lub średnio twarda, ale Hevea określa H3 jako twardy, dlatego warto czytać opis konkretnego materaca.
Materac H2 czy H3 dla osoby ważącej 80 kg? Przy spaniu na boku raczej H2, przy spaniu na plecach lub brzuchu raczej H3, z uwzględnieniem progów podanych w tabeli powyżej.
Czy materac H4 jest zdrowszy dla kręgosłupa? Nie ma takiej zasady. Zbyt twardy materac nie pozwala zagłębić się barkom i biodrom, a przy przewlekłym bólu pleców lepiej porozmawiać z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Czy dziecko potrzebuje H1? Niekoniecznie, bo małe dzieci śpią zwykle na cienkich, dość zwartych materacach przeznaczonych dla ich wieku. Niemowlęciu potrzebny jest twardy, płaski materac dokładnie dopasowany do łóżeczka, bez dodatkowych warstw.
