„Przy osobie, która leży całą dobę, w pierwszej kolejności warto sprawdzić dopuszczalną masę ciała i długość materaca, a dopiero potem porównywać dodatki. Limit NFZ dla materaca rurowego jest wyższy niż dla bąbelkowego, więc różnica w dopłacie bywa mniejsza, niż sugerują ceny na półce.”
Jaki materac przeciwodleżynowy wybrać, rurowy czy bąbelkowy?
Materac bąbelkowy to cienka mata, zwykle o wysokości 6,5–7 cm, złożona z wielu małych komór napełnianych na zmianę w dwóch sekcjach. Jest lekki, tani i łatwo go rozłożyć na zwykłym materacu. Producenci kierują takie maty głównie do profilaktyki i krótszej opieki. Timago opisuje swój model bąbelkowy jako przeznaczony do leczenia odleżyn najwyżej I stopnia, a Reha Fund przedstawia BioFlote 2000 jako rozwiązanie na krótkoterminową opiekę.
Materac rurowy ma poprzeczne komory o wysokości 10–11 cm i wydajniejszą pompę. To konstrukcja przewidziana do długotrwałego leżenia, a w droższych modelach także do wspomagania leczenia istniejących odleżyn. Jeśli bliska osoba będzie leżeć w łóżku większość doby przez kolejne miesiące, zwykle lepiej od razu kupić materac rurowy. Trzecią drogą jest materac piankowy bez pompy, przeznaczony głównie do profilaktyki u osób, które część dnia spędzają poza łóżkiem. Przy istniejącej ranie o rodzaju materaca najlepiej zdecydować razem z lekarzem lub pielęgniarką. Tak samo przy urazie kręgosłupa, bo część producentów, np. Reha Fund, wymienia uraz rdzenia kręgowego wśród przeciwwskazań do materaca zmiennociśnieniowego.
Ile dopłaca się do materaca z refundacją NFZ
NFZ dofinansowuje materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy z pompą (kod S.04.01), a materace piankowe są z tej pozycji wyłączone. Zasady określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie, a najważniejsze kwoty zebraliśmy w tabeli.
Pacjent pokrywa 30% limitu oraz całą kwotę, o którą cena przekracza limit, a gdy materac jest tańszy od limitu, 30% liczy się od ceny. Przy materacu rurowym za 600 zł dopłata wynosi więc 120 zł udziału własnego i 200 zł nadwyżki, razem 320 zł. Według rozporządzenia materac przysługuje osobom z paraplegią, tetraplegią lub inną trwałą chorobą wymagającą stałego przebywania w łóżku. NFZ przypomina, że zlecenie realizuje się w punkcie, który ma umowę z funduszem.
Wymiar, nośność i podłoże
Nakładki pneumatyczne kładzie się na zwykły materac łóżka, a wyłogi lub zakładki wsuwa pod niego, żeby mata nie przesuwała się przy zmianie pozycji. Revita zaleca pod swoje modele materac piankowy. Jeśli dotychczasowy materac jest zapadnięty, lepiej go najpierw wymienić, a proste modele piankowe w tym wymiarze opisujemy w rankingu materacy 90x200.
Przed zakupem warto zmierzyć leże. Część popularnych modeli ma tylko 190 cm długości albo 85–88 cm szerokości, co na łóżku 90x200 zostawia wolne miejsce przy stopach lub przy krawędzi. Dopuszczalną masę ciała lepiej wybierać z zapasem, a w tym rankingu wynosi od 130 kg (Systam) do 150 kg (Timago).
Wersalka i kanapa to trudniejsze podłoże. Wyłogów nie da się wsunąć pod siedzisko tak pewnie jak pod materac, a łączenie i różnica wysokości między częściami wersalki wyczuwalne są przez cienką matę bąbelkową. Przy dłuższej opiece wygodniejsze dla pacjenta i opiekuna jest łóżko rehabilitacyjne z równym materacem, na którym położy się nakładkę pneumatyczną albo materac piankowy.
